I nderuar Kryetar i Kuvendit

Të nderuar Ministra.

Të nderuar deputetë,

Libri ka qenë dhe mbetet një nga mënyrat më të fuqishme përmes së cilës një shoqëri ruan kujtesën, ndërton identitetin dhe përgatit të ardhmen.

Në një kohë kur informacioni qarkullon me shpejtësi të jashtëzakonshme dhe kur komunikimi i çastit po ndryshon mënyrën se si ne marrim dhe përpunojmë informacionin, libri mbetet një hapësirë e veçantë reflektimi. Ai na kërkon kohë, përqendrim dhe mendim të thelluar.

Leximi nuk është vetëm një veprim individual. Ai është një vlerë shoqërore. Një shoqëri që lexon është më e aftë të mendojë në mënyrë kritike, të dallojë informacionin nga dezinformimi dhe të ndërtojë qytetarë më të lirë e më të përgjegjshëm.

Pikërisht për këtë arsye, politikat për librin nuk mund të kufizohen vetëm te mbështetja e botimit. Ato duhet të synojnë krijimin e lexuesve, zgjerimin e aksesit në dije dhe ndërtimin e një kulture të qëndrueshme leximi.

Ky është vizioni që qëndron në themel të ndryshimeve që paraqesim sot në projektligjin “Për Librin”.

Ky projektligj vjen në një moment kur sektori i librit ka ndryshuar ndjeshëm. Ligji aktual është miratuar gati njëzet vjet më parë, në një realitet tjetër teknologjik, institucional dhe kulturor.

Gjatë kësaj periudhe kanë ndryshuar mënyrat e krijimit dhe shpërndarjes së librit, janë zhvilluar platformat digjitale, janë shfaqur forma të reja leximi dhe janë krijuar pritshmëri të reja nga institucionet që mbështesin kulturën.

Prandaj sot nuk kemi të bëjmë thjesht me një përditësim teknik të një ligji. Kemi të bëjmë me një ndryshim qasjeje: nga një ligj që fokusohej kryesisht te procesi i botimit, drejt një kuadri që e sheh librin në tërësinë e tij, si pjesë të zhvillimit kulturor, arsimor dhe shoqëror të vendit.

Një nga ndryshimet më të rëndësishme është vendosja e nxitjes së leximit si një objektiv i drejtpërdrejtë i ligjit.

Shtetet moderne nuk investojnë vetëm që të kenë më shumë libra të botuar. Ato investojnë që të kenë më shumë qytetarë që lexojnë. Sepse një libër që nuk arrin te lexuesi nuk e përmbush misionin e tij.

Në këtë kuadër, projektligji forcon rolin e Qendrës Kombëtare të Librit dhe Leximit, duke i dhënë një rol më të qartë në promovimin e kulturës së leximit, mbështetjen e aktorëve të sektorit dhe zhvillimin e politikave kombëtare për librin.

Një tjetër element i rëndësishëm është mbështetja e bibliotekave publike.

Bibliotekat janë më shumë sesa vende ku ruhen libra. Ato janë qendra komunitare të dijes, të edukimit dhe të përfshirjes sociale. Ato janë hapësira ku fëmijët zbulojnë botë të reja, të rinjtë zhvillojnë aftësi të reja dhe qytetarët gjejnë akses të barabartë në kulturë.

Për këtë arsye, projektligji garanton mbrojtjen e fondeve të dedikuara për blerjen e librave për bibliotekat publike të njësive të vetëqeverisjes vendore. Ky mekanizëm siguron vazhdimësi në pasurimin e tyre dhe krijon më shumë mundësi për qytetarët që të kenë akses në botimet më të reja.

Një ndryshim tjetër i rëndësishëm lidhet me përshtatjen e sektorit të librit me zhvillimet teknologjike.

Për herë të parë, libri në format digjital njihet në kuadrin ligjor shqiptar. Kjo është një përgjigje ndaj mënyrës se si po ndryshon leximi, veçanërisht te brezat e rinj.

Por kjo nuk është një zgjedhje mes librit të shtypur dhe atij digjital. Të dyja formatet plotësojnë njëra-tjetrën dhe kanë të njëjtin qëllim: ta afrojnë qytetarin me dijen.

Një vëmendje e veçantë i kushtohet edhe aksesueshmërisë. Për herë të parë parashikohet mbështetja e botimeve në formate të përshtatura për personat me aftësi të kufizuara.

Kultura nuk mund të jetë e plotë nëse nuk është e aksesueshme për të gjithë. E drejta për të lexuar është pjesë e së drejtës për të marrë pjesë në jetën kulturore dhe shoqërore të vendit.

Të nderuar deputetë,

Libri është gjithashtu një urë që lidh Shqipërinë me botën.

Mbështetja për përkthimin e autorëve shqiptarë në gjuhë të huaja dhe promovimi i letërsisë sonë jashtë vendit janë pjesë e rëndësishme e këtij vizioni. Përmes librit ne nuk eksportojmë vetëm vepra letrare; ne përcjellim historinë, gjuhën dhe identitetin tonë.

Ky projektligj synon të krijojë një ekosistem më të fortë të librit, ku autorët, përkthyesit, botuesit, bibliotekat dhe lexuesit të jenë pjesë e një politike të përbashkët kombëtare.

Sepse një vend që lexon më shumë është një vend që mendon më lirshëm. Është një vend që krijon më shumë, që inovon më shumë dhe që përgatitet më mirë për sfidat e së ardhmes.

Suksesi i një politike për librin nuk matet vetëm me numrin e librave që botohen, por me numrin e qytetarëve që lexojnë.

Për këto arsye, ju ftoj të mbështesni këtë projektligj, si një hap të rëndësishëm drejt një kulture më të fortë të leximit dhe një shoqërie më të përgatitur për të ardhmen.

Ky është Një ligj që duhet të bashkojë Kuvendin

“Libri nuk është çështje e një partie, një qeverie apo një mandati. Është një investim afatgjatë në formimin kulturor, qytetar dhe demokratik të shoqërisë shqiptare. Prandaj, vota për këtë ligj duhet të jetë një votë e përbashkët për dijen, gjuhën shqipe dhe brezat që vijnë.”

“Miratimi i këtij ligji nuk është fundi i punës, por fillimi i një etape të re. Pas tij duhet të vijnë aktet zbatuese, fondet e nevojshme, programet kombëtare të leximit, pasurimi sistematik i bibliotekave dhe një prani shumë më e fuqishme e librit shqip në hapësirën evropiane dhe ndërkombëtare. Sot nuk po votojmë vetëm disa ndryshime ligjore; po riafirmojmë se libri mbetet një nga themelet e zhvillimit kulturor dhe demokratik të Shqipërisë.”